Hernan de Soto Polar een militante libertijn en Peruaans economist wijst op het economische belang van onroerend goed. De uitvinding van de sociale technologie ‘hypotheek’ plus omringende wetgeving is eerder de drijvende kracht geweest achter onze gouden eeuw dan uitvinding van de ‘bank’ of ‘beurs’. De stad is een kapitaal stuwmeer van mensen die zeggen “ik ga je geld terugverdienen daar verwed ik mijn huis op”. De Soto zegt dat als het kadaster een generaal perceel pardon voor sloppenwijken zou geven je in een keer af bent van alle armoe in de wereld. Zogenaamde armen kunnen dan opeens investeren. Grappig dat we onze onroerendgoedbezit clusters nooit zien als kapitaalschuren maar als werkwoonblokken. Terwijl dat oppotten van vertrouwen in onroerend goed ons de op 7 na rijkste natie ter wereld maakte. We worden onder meer daardoor elke 10 jaar 2 keer zo rijk; crisis of geen crisis. Steden zijn clusters van wettelijk beschermde eigendomtitels op een bult stenen. Hoe dichter die bulten op elkaar staan hoe meer externe effecten en hoe meer waard de titels. Hoe beter verdedigbaar op een heuvel, of achter een dijk, hoe meer waard. Hoe dichter die bult stenen staan op een vervoerssysteem zoals een rivier, kanaal, spoorlijn, snelweg hoe meer waard.
Vlaanderen had bijvoorbeeld veel punten en was daarom rijk. Maar de rivier ‘t Zwin verzandde zodat Brugge en Gent niet meer naar Zee konden, zoals de Quadalqivir verzandde zodat Cordoba en Sevilla niet meer naar zee konden. Toen de Rijn ook ging verzanden hadden we, gelukkig, net geleerd hoe de Nieuwe Waterweg te baggeren. Gelukkig ook voor Rotte dam dat deden we lekker niet bij de Schelde zodat Antwerpen bevroren is in 1830. Gelukkig ook groeven ze het Noordzeekanaal en het Amsterdam Rijnkanaal een eeuw te laat en daarom ziet openluchtmuseum Amsteldam er nog uit ziet als 1800, met zonder wolkenkrabbers. Als je verzandingen meerekent laat de historie van urbanisering in de laaglanden zich modelleren, zoals een zwerm spreeuwen. Vervoerseconomie, verzanding, eigendomstitels, militaire voordelen van de Rijn en Noordzee voorspellen de ligging van de Vlaamse ruit, Randstad, Brabantstad en het Ruhrgebied.
Maar telkens weer heb je stedenbouwkundige eugenetici die denken dat experts de sociogeoeconomische clusteringen beter kunnen verzinnen dan dat ze dat uit zich zelf onstaat via evolutie. Wat mij betreft is de Rijndelta, het doucheputje van Europa, een hele grote stad zeker nu we treinen, autobanen en vliegvelden hebben als extra verknoping. Vlieg over Google Earth en je begrijpt hoe belachelijk het is de Benelux cum NordRhein-Westfalen niet te beschouwen als een groot urbaniseringsprobleem. Hoe raar het is dat ze allemaal op de wereldtentoonstelling te Sjanghai verschillende paviljoens hebben. Vooral Rotterdam.
We kunnen allang energieneutrale steden bouwen. En de grap is dat we dat zouden doen als we niet zo vreselijk geremd werden door idealisering van het verleden. Wat wij halsstarrig cultuurhistorisch blijven noemen is zelf een ziekte. En dat is wat eugenetica met je doet: gerontofilie. Overmatig respect voor hoe we denken dat het moet omdat het ooit zo gewerkt heeft en tegen de tijd dat het af is tot de rauwe ontdekking komen dat er te weinig snelweg ligt tussen Purmerend en Almere. Mensen in Botswana worden niet psychotisch als ze niet om de 10 km een koe een lepelaar of een molen zien. Mensen op Ibiza worden niet minder depressief als ze niet om elke 100 meter een trapgevel zien. Oh oh oh er verzakt een monumentaal pakhuis. Denk je nou echt dat ze die bouwden in de verwachting dat die er 300 jaar later nog zou staan? We ruimen toch gewoon een industrie terrein uit de 18e eeuw? De nog overgebleven oude huizen van Cordoba, Brugge, Gouda en Amsterdam werden niet herbouwd en de grachten werden niet gedempt. Door geldgebrek door rivierverzanding niet door historisch besef. Bedenk dat de best draaiende Duitse steden die zijn met een herbouwde stadskern. We kunnen allang ecologisch verticale boerderijen bouwen hou op met gekkekoeienziektes en qkoortsgeiten. Het groene hart is een volkstuintje in Sao Paulo of Mexico stad en wij moeten moeilijk doen met een HSL. Openluchtmusea en nostalgiawaan moet stoppen. We zijn 10 keer zo rijk als nu tegen de tijd dat er water over de dijk klotst dus want denk je zelf. Herbouwen we het historisch stadscentrum van Oudewater toch naast de Apenheul net zoals Abu Simbel. Er is niets goeds of slechts aan oude manieren van steden bouwen behalve dat ze standaard achterhaald zijn op het moment dat ze af zijn. Hou op met topdown ontwerpen, dat werkt niet bij economie niet bij sociologie dus waarom wel bij doucheputjes? Hou toch ook op met je huis tuin en keuken concurrentievoordeel-ten-opzichte-van-andere-steden geneuzel. Comparatief voordeel betekent, ook op de Erasmus universiteit, dat je niet ergens het beste in hoeft te zijn om geld te verdienen. Jullie zijn nergens het beste in en je kinderen leven nog steeds. Ricardo lees hem eens na.
Voor mij en voor elke andere Chinees is alles hier het doucheputje van de Rijn, de op 112 na langste rivier van de wereld. Zoals Shanghai dat is van de Yangtzi Jiang de nummer 3 langste. Nederland kabouterland manifesteert zich op de Shanghai Expo (met Rotjeknor natuurlijk in een apart citymarketing paviljoen) als volgt: “Denk bij Nederland niet aan klompen tulpen en molens maar aan een polder” Dat deden de chinezen niet, ze weten niet wat dat is ook niet wat een polder is. Zeg gewoon “we zitten zoals veel metropolen aan het uiteinde van een dure rivier, dus ook in een wateroverlast doucheputje net als jullie Shanghai, maar er wonen 1,5 keer zoveel mensen die 10 keer zoveel geld verdienen als jullie. Omdat wij de hypotheek en eigendomsrechten wetgeving hebben uitgevonden en dus betere boten konden bouwen. Overigens als je alle zeehavencapaciteit van al onze stadswijken bij elkaar optelt zoals Ijmuiden, Antwerpen, Amsterdam, Rotterdam, Harlingen zijn we 2 keer zo groot in tonnage. Shanghai betekent boven zee wij liggen er gewoon half onder maar pompen het water weg. Geen centje pijn, we hebben het geld en de gemalen technologie en er wonen daarom meer chinezen bij ons dan nederlanders bij jullie.” Snap je? Dat is pas citymarketing.
Over de hele andere boeg. Ik ben blij dat TNT post eindelijk stuk gaat. Adressen is een sneue reliek van het vorige millennium. Napoleon voerde adressen in, Cohen voert ze hopelijk af. Mijn locatie wordt door alle mobiletracking, ov chipknips, cameras en location based services 20 keer per dag vrijgegeven, platte dooie bomen(papier) en papieren post is achterhaald en adressen ook. Mijn neefje verbaast zich over het feit dat mijn SMS icoontjes lijken op de achterkant van een envelop. Net zoiets als een trein met een schoorsteen. Mijn stad eindigt achter Zaanstad, achter Rijssel, achter Bonn en met name achter Facebook.
In die laaste toevoeging zit de crux. Een Duitse minister schrijft aan de eigenaren van Facebook een vriendelijk verzoek om privacy van haar burgers te blijven waarborgen. Dat is precies wat het is. Duitsers die zich in 10 keer per dag in een virtuele stad spelen, daten, kopen, verkopen, maken, virtuele diensten vermarkten en leven binnen de garantiebepalingen en voorwaarden onder de jurisdictie van wisselend Frans of Nederlands of Amerikaans recht. Ingericht door en voor haar burgers. Ze verhuizen met 1 klik op hun iPhone naar een nieuwe stad als het zittende bestuur geen recht doet aan hun socio-economische wensen. Democratie.
Ook het nieuwe werken heeft geen kantoor. 15 procent van de commerciële creatieve industrie heeft geen vaste werkplek of file ellende of cao besprekingen of industrieterrein nodig. ZZP BV is de grootste werkgever van wat jullie stad blijven noemen en ze skypen met Buenos Aires en doen projecten met London en scheppen geen werkgelegenheid kennen geen meivakantie of werkloosheid. ZZP BV heeft geen groot kantoor op de zuidas of de kop van zuid of de Astrid allee. Die leven al half in dat virtuele publieke domein wat wij halsstarrig nieuwe media blijven noemen. Als de postbode door de straat fietst noemen we de straat toch ook geen medium? IPhone, LinkedIn Google Apps Salesforce Facebook Skype maakt dat ik mij niet alleen in de fysieke ruimte afhankelijk vind van burgers en buitenlui maar met name in de virtuele.
Het internet is de nieuwe rivier waar in razend tempo socio-economische clustering plaatsvindt. Met name omdat de fysieke stad in 5 jaar tijd heeft afgedaan als socialiserend principe. Het publieke domein is niet meer fysiek. De neowerknomaden werkleven niet in eens meer in een stad. Mijn hele bedrijf met 15 medewerkers uit Istanbul, Talinn Amsterdam en twee studenten in Shanghai heeft geen fysiek kantoor, geen vaste telefoon, geen fax, heeft geen papier, geen attachments, geen website eens, heeft geen werktijdenbesluiten en valt niet onder een eenduidige jurisdictie, we zijn verhuisd naar de nieuwe stad. Ik wil niet eens ergens zijn. Laat staan in Rotterdam. Rotterdam een stad noemen dat vinden wij pas virtueel. Mijn visitekaartje? Hoezo kom je op visite dan? Ik zit al drie weken fysiek in Shanghai zonder dat je dat merkte. Facebook moet mee doen met de G8 qua inwonertal. World of Warcraft is groter dan Frankrijk en Duitsland samen. Ebay en Alibaba samen makkelijk de grootste werkgever ter wereld. Hun economie is echt groter dan die van Burkina Faso.
Een stad was een clustering langs de rivier, het kanaal, de spoorlijn, de snelweg, de telegraafpaal. Ze schiepen ons onroerend goed en onze verbondenheid. Het internet herschept de verbondenheid en ons publieke immateriële goederen. En dat gaat serieus om geld, 95% van de activa van Google en Amazon en Facebook zijn immaterieel (beurswaarde minus overschot harde activa) en zo bouwen we het nieuwe kapitaal in de oude Ricardiaanse zin. Steden zonder stenen. Een hypotheek op de online reputatie van Google wat zou je daar mee kunnen? Zie onroerend goed als kapitaal stuwmeer, zie virtueel onroerend goed als de volgende, zie het doucheputje van de rijn als een urbanisatie probleemgebied, denk als een chinees, zie cultuurhistorie en citymarketing als boosaardig, zie stadswijk Rotterdam als een sneue dependance haven van stadswijk Amsterdam zoals die dat ooit was van stadswijk Antwerpen, hou op louter in micro geopolitieke fysieke samenhangen te denken. Dat is niet waar het gebeurt.
Enfin ik kom vast nog wel eens een biertje drinken op je terras als de fysieke ruimte wat meer geïntegreerd is met de virtuele en dat ik gewoon af mag rekenen met paypal. Als ik geen btw bonnetjes meer hoef te fotograferen. Als de belastingdienst van jullie jurisdictie niet meer hoef aan te tonen dat het er geen verschil bestaat tussen zakelijk en prive en plaats. Als mijn virtuele en girale reputatie net zo uitwinbaar is als de schuur waar ik woon. Het internet vervangt niet de krant, maar het stadscentrum.