Mijn buurmeisje is door haar moeder vernoemd naar een country zangeres. Het is een lief kind, doet het goed op het VMBO. Shania liet mij laatst haar remix zien van Nick & Simon vs Opgezwolle. Volstrekt geloofwaardig cultuur clipje, want het is tenslotte haar hobby. Al een halfjaar! Het dametje heeft dan ook meer mobiel uitzendvermogen dan Veronica TV toen het van start ging de jaren ’70, meer editing mogelijkheden dan Alfred Hitchcock toen hij de Birds maakte. Een technologische vooruitgang heeft er voor gezorgd dat Shania op haar 16e nu al mediamogul is.
Ik hielp Shania van de week bij een opdracht voor school. Iets over 4 P’s van de marketingmix, je weet wel het Promotie, Plaats, Prijs, Product yadayadayada. Ik legde uit dat alle P’s een harde dreun hebben gehad de afgelopen tijd. Distributie is opeens wereldwijd en vindt plaats binnen een seconde zoals bij iTunes. Prijzen neigen opeens naar gratis, door penetratie strategieen zoals bij de oneindig grote emailbox van Yahoo mail. Promotie kosten zijn praktisch 0 ongelooflijk efficiente katalysator van de mond op mond marketing van het web. Producten worden opeens gecrowd- of geopensourced (gratis en in grote hoeveelheden door gebruikers gemaakt) zoals Shania’s favoriete Limewire. Ze is echter minder onder de indruk van dat ‘alles/opeens’ dan ik. Voor haar is het al gebeurd. Alle muziek, films, telefoons, mail, websites, software, chat, spelletjes in de wereld zijn altijd gratis geweest en er is meer dan ze ooit in haar leven zou kunnen consumeren. Ze verwacht niet anders. Ze is gewend aan de overvloed en draagt er zelf aan bij. Ze kijkt geen MTV, ze maakt er clips voor. De wereld op zijn kop.
Ik ben benieuwd naar de betekenis van deze socio-technologische trend op marketinginnovatie en dienstverlening. De aanranding van bestaande verdienmodellen die waren gebaseerd op relatieve schaarste zorgen namelijk voor nogal wat onrust. Andy Kessler, schrijver en beoogd spreker dit jaar, verwoordde de creative destruction kringloop van de technologische vooruitgang als een klassiek rouwproces. Stap 1. De status quo wordt bewaakt door gevestigde marktpartijen. Stap 2. Een marge speler verzint nieuw radicaal verdien model. Stap 3. De ontkenning: De gevestigde orde negeert de nieuwkomer tot ze substantieel marktaandeel verliest. Stap 4. De woede: Men schreeuwt boos “Kwaliteitverlies!”, “Schande!” en “overheidsmaatregelen!”. Stap 5. De onderhandeling: gevestigde orde begint, soms te laat, met overnames en naapen. Stap 6. De berusting: alle nieuwkomers zijn uitgekocht of nieuwe orde geworden. Terug naar Stap 1 enz.
Een schijnbaar doldraaiende kringloop. Nieuwkomers lanceren voordat ze geld verdienen en worden overgenomen voor ze marktaandeel krijgen. Gebeurde dat ook niet in de dotcom tijd? Waarom wordt er zoveel kapitaal vernietigd in de kringloop? Hoe houdt de subsidie voor cultuur en de publieke omroep haar legitimiteit in de tijd van Youtube en hordes Shanias? Kunnen we niet veel beter malaria uit gaan roeien, zoals ze doen in Achtkarspelen? Waarom leest Shania geen boeken?
De wereld draait maar door